ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΙΤΩΝ

ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ

Η υγειονομική σημασία των κατσαριδών, είναι μεγαλύτερη από όσο γενικά πιστεύεται γιατί, όπως έχει αποδειχθεί, είναι φορείς πολλών παθογόνων βακτήριων , χρησιμεύουν σαν ενδιάμεσοι ξενιστές παθογόνων και μεταφέρουν ιούς, πρωτόζωα και μύκητες που προσβάλλουν τον άνθρωπο και άλλα σπονδυλωτά ζώα. Η συνήθειά τους να τρέφονται τόσο με περιττώματα όσο και με τις τροφές του ανθρώπου, αποτελεί ένα δείγμα για τον πιθανό κίνδυνο της υγείας μας.

Η σημασία αυτού του κινδύνου γίνεται φανερή όταν σκεφθούμε ότι οι κατσαρίδες μετακινούνται ελεύθερα από οίκημα σε οίκημα και από το ένα σημείο στο άλλο. Επειδή οι κατσαρίδες είναι νυκτόβιες, συχνά οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν την έκταση της μόλυνσης των τροφών τους, ούτε και μπορούν να φανταστούν τους μεγάλους πληθυσμούς τους.

Τα βασικότερα προβλήματα από τις κατσαρίδες είναι:

Μετάδοση ασθενειών όπως:

  • Δυσεντερία
  • Διάρροια
  • Σαλμονέλα
  • Δυσάρεστη οσμή
  • Αλλεργίες: Ιδιαίτερα με την σκόνη που περιέχει ξηρά περιττώματα, ή αποξηραμένα μέρη του σώματος, αναπνευστικά προβληματα.


ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΡΙΔΑ (Periplaneta Americana)

  • Είναι η μεγαλύτερη σε μέγεθος κατσαρίδα που δημιουργεί προβλήματα στη χώρα μας. Απαντώνται κυρίως στους υπονόμους και τα φρεάτια και μέσω των σωληνώσεων της αποχέτευσης μεταφέρονται στις κουζίνες και στα μπάνια. Τα τέλεια έντομα μπορούν να πετάξουν και έτσι μεταφέρονται σε νέους χώρους όπου δημιουργούν καινούργιες προσβολές.
  • Καλό κλείσιμο τυχόν ανοιγμάτων γύρω από αποχετεύσεις εμποδίζει την είσοδο των εντόμων στους εσωτερικούς χώρους.
  • Υπολειμματικός ψεκασμός κυρίως σε φρεάτια και αποχετεύσεις μειώνει δραστικά τους πληθυσμούς του εντόμου αυτού και ελαχιστοποιεί την πιθανότητα να μεταφερθούν εντός των κατοικιών.

 

ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΡΙΔΑ (Blattella germanica)

  • Είναι είδος που συναντάται κατά ομάδες σε θερμά προφυλαγμένα σημεία και κοντά στην πηγή τροφής. Κυρίως πίσω από ψυγεία, φούρνους, κάτω από νεροχύτες μέσα σε ντουλάπια όπου εξασφαλίζουν ταυτόχρονα προστασία και τροφή.
  • Ο λεπτομερής έλεγχος για προσβολή στα σημεία που προτιμά να φωλιάζει ή ο έλεγχος (monitoring) με κολλητικές παγίδες μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα μικρούς πληθυσμούς που δεν αποτελούν αρχικά εύκολα αντιληπτό πρόβλημα. Ο έλεγχος των υλικών συσκευασίας αποτελεί το πρώτο βήμα περιορισμού της εισόδου αυτού του εντόμου σε ένα χώρο. Ακολούθως ο επιμελής καθαρισμός από υπολείμματα τροφών ή φαγητών από πάγκους, πατώματα περιορίζει την πηγή τροφής.
  • Η χρήση εντομοκτόνου σκευάσματος με την μορφή gel που μπορεί να επιτύχει την εντοπισμένη εφαρμογή του κοντά στις εστίες αναπαραγωγής του εντόμου και περιορίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις που έχει ο υπολειμματικός ψεκασμός εντός χώρων παρασκευής φαγητών-τροφίμων.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΑΤΣΑΡΙΔΑ (Blatta orientalis)

  • Είναι είδος που προτιμά να ζει σε εξωτερικούς χώρους κάτω από πέτρες, φύλλα σε αποσύνθεση κ.α.., αλλά εισέρχεται εντός κατοικημένων χώρων από φυσικά ανοίγματα. Κρύβεται κάτω από ντουλάπες και άλλα έπιπλα και κυρίως γύρω από σωλήνες ύδρευσης και αποχέτευσης. Τρέφεται κυρίως από αμυλούχες τροφές.
  • Η μείωση των πιθανών εστιών γύρω από τα οικήματα αποτελεί αποτελεσματικό μέτρο.
  • Υπολειμματικός ψεκασμός κάτω από ψυγεία ή άλλα έπιπλα είναι αποτελεσματικό μέτρο.

ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ

  • Τα κουνούπια αναπαράγονται αποκλειστικά σε νερό μικρής ροής και στάσιμο. Έτσι ιδανικές εστίες ανάπτυξης αποτελούν τα έλη, οι βάλτοι, οι ορυζώνες, οι λίμνες ρυάκια με μικρή ροή αλλά και άλλες τεχνητές εστίες που μπορούν να κατακρατήσουν έστω και την ελάχιστη ποσότητα νερού (βραχόκηποι, σιντριβάνια, βαρέλια, πιατάκια γλάστρας, δεξαμενές κ.α.)
  • Στην Ελλάδα απαντώνται πάνω από 50 διαφορετικά είδη κουνουπιών από περίπου 3000 γνωστά είδη παγκοσμίως. Όλα τα είδη ανήκουν στην οικογένεια Culicidae της τάξης των Δίπτερων και ο μεγαλύτερος αριθμός των ειδών ανήκει στα γένη Culex, Aedes και Anopheles.
  • Είναι σημαντικοί φορείς μολυσματικών ασθενειών μεταξύ άλλων της ελονοσίας, του κίτρινου και του δάγκειου πυρετού, του ιού του δυτικού Νείλου, διαφόρων εγκεφαλίτιδων κ.α.
  • Τα κουνούπια αποτελούν παράγοντα όχλησης με τα τσιμπήματά τους, παρακωλύουν τις γεωργικές εργασίες, είναι ανασταλτικός παράγοντας της τουριστικής ανάπτυξης διαφόρων περιοχών.
  • Η καταγραφή όλων των πιθανών εστιών ανάπτυξης (υδατοσυλλογές) μιας περιοχής και η έγκαιρη επέμβαση με κατάλληλα προνυμφοκτόνα σκευάσματα αποτελούν τα βασικότερα βήματα της ορθολογικής και περιβαλλοντολογικά αποδεκτής αντιμετώπισης.

ΜΥΓΕΣ

  • Η μύγα είναι δίπτερο έντομο. Μπορεί να αποτελεί κίνδυνο για την υγιεινή του ανθρώπου, διότι βγάζει υγρά, μυζά και μολύνει – μεταδίδει ιούς, πρωτόζωα, έλμινθες, σπόρια μυκήτων λερώνει με τις ακαθαρσίες της τα τρόφιμα.
  • Υπολειμματικοί ψεκασμοί με κατάλληλο εντομοκτόνο μειώνουν ικανοποιητικά τον πληθυσμό των τέλειων εντόμων, καθώς και διάφοροι τύποι παγίδων σύλληψης.
  • Κανένα όμως μέσο δεν είναι από μόνο του αποτελεσματικό αν δεν συνδυάζεται με το σχολαστικό καθαρισμό των επιφανειών προετοιμασίας φαγητών και ποτών, διαχείρισης των απορριμμάτων, καθαρισμό αποχυμωτών, αποθήκευση φιαλών χρησιμοποιημένων ποτών και αναψυκτικών σίτες στα παράθυρα και αεροκουρτίνες στις πόρτες


ΠΟΝΤΙΚΙΑ

  • Σύνδρομο Weil (λεπτοσπείρωση) ): προκαλείται από το βακτήριο Leptospira icterohaemorrhagiae.
  • Σαλμονέλωση: είναι μια ασθένεια που προκαλείται από τα βακτήρια της σαλμονέλας
  • Πανώλη: Η πανώλη μεταφέρεται από τους ψύλλους (Xenopsylla chepopsis) που ζουν στα ποντίκια παρά από τα ίδια τα ποντίκια.




ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΟΝΤΙΚΙ (Mus muscullus)

  • Έχει μικρό μέγεθος. Τα αυτιά του είναι μεγάλα συγκριτικά με το μέγεθος του σώματός του. Η ουρά του είναι γυμνή και έχει μήκος όσο το σώμα και το κεφάλι του μαζί. Κάτω από ευνοϊκές συνθήκες αναπαράγεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους οπότε και γεννάει έως και 50 μικρά συνολικά. Δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας όπου και ελέγχουν κάθε αλλαγή στο χώρο τους χωρίς δισταγμό σε αντίθεση με τους αρουραίους οι οποίοι είναι πολύ διστακτικοί στην εικόνα νέων αντικειμένων στην περιοχή τους και διστάζουν να τα εξερευνήσουν.
  • Οι φωλιές του είναι σε σκοτεινά σημεία φτιαγμένες από χαρτί ή ρούχα. Εξωτερικά δύνανται να ανοίξουν μικρές οπές στο έδαφος.
  • Παράγει περίπου 70 περιττώματα ημερησίω



ΝΟΡΒΗΓΙΚΟΣ ΑΡΟΥΡΑΙΟΣ (rattus norvegicus)

  • Έχει μικρά μάτια και κοντά αυτιά. Η ουρά του είναι μαύρη στη ράχη και ανοιχτόχρωμη από κάτω και το μήκος της δεν ξεπερνά το μήκος του σώματος με το κεφάλι μαζί. Απαντάται σε αποθήκες, υπόγεια, στάβλους, υπονόμους, σκουπιδότοπους. Παρόλο που δεν βλέπει καλά, έχει πολύ καλή οσμή και ακοή. Συνήθως αναζητά την τροφή του μακριά από τη φωλιά του σε μια ακτίνα 30-50 μέτρα. Είναι κυρίως νυκτόβιο ζώο αλλά είναι εμφανές κατά τη διάρκεια της ημέρας σε μέρη που δεν υπάρχει ανθρώπινη παρουσ



ΑΡΟΥΡΑΙΟΣ ΤΗΣ ΣΤΕΓΗΣ (Rattus rattus)

Είναι μικρότερος και καλύτερος αναρριχητής από τον άλλο αρουραίο. Έχει λεπτό σώμα, μεγάλα μάτια και αυτιά μεμβρανώδη και μυτερή μουσούδα. Η μονόχρωμη ουρά του είναι γυμνή και το μήκος της ξεπερνά το συνολικό μήκος του σώματός του με το κεφάλι μαζί.

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ

  • Σχολαστικός καθαρισμός από υπολείματα τροφίμων στους χώρους εστίασης.
  • Καθαρισμός περιμετρικά των κτιρίων από αγριόχορτα μπάζα σκουπίδια και οτιδήποτε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για καταφύγιο-φωλιά για τα τρωκτικά.
  • Κλείσιμο οπών εισόδου στα κτίρια (π.χ. οπές από κλιματιστικά).
  • Παγίδες πολλαπλών συλλήψεων εντός των κτιρίων.
  • Καταπολέμηση με τρωκτικοκτόνα σκευάσματα εντός δολωματικών σταθμών ασφαλείας με κλειδί.



ΚΟΡΙΟΙ

Τους συναντούμε κυρίως σε κοιτώνες του στρατού και σε φυλακές, αλλά μερικές φορές τους βρίσκουμε και στα σπίτια, ξενοδοχεία, θέατρα, αεροπλάνα, σκάφη, τρένα, λεωφορεία και σε πολλούς άλλους χώρους. Τα τελευταία χρόνια λόγω της μαζικής μετακίνησης των πληθυσμών έχουμε αύξηση των κρουσμάτων που σε κάποιες περιπτώσεις στην Αμερική η αύξηση αυτή φθάνει το 700 %. Είναι παρασιτικά έντομα που έχουν μολύνει τους ανθρώπους για πάνω από 3500 έτη. Υπάρχουν τουλάχιστον 92 γνωστά είδη που βρίσκονται σε όλο τον κόσμο. Το πιο κοινό είδος είναι το lectularius Cimex, το οποίο προσαρμόζεται καλύτερα στο ανθρώπινο περιβάλλον.

ΕΜΦΑΝΙΣΗ:

Ο κοινός κοριός είναι ένα μικρό, επίπεδο, ωοειδές έντομο και έχει ένα καφεκόκκινο χρώμα. Έχει αναπτύξει τα πόδια εξαιρετικά καλά, και του επιτρέπουν να συρθεί επάνω σε επιφάνειες φτιαγμένες από ξύλο, χαρτί, πλαστικό ή ακόμη και γυαλί. Τα ενήλικα ζωύφια είναι έτοιμα για δράση περίπου σε τέσσερις εβδομάδες από την εμφάνισή τους, όταν βέβαια στον χώρο υπάρχουν θερμόαιμα (άνθρωποι, ζώα). Εάν δεν υπάρχουν, τα ενήλικα έντομα μπορούν να επιζήσουν για ένα έτος χωρίς σίτιση. Στάδια ανάπτυξης

ΑΥΓΑ:

Κατά μέσον όρο, οι θηλυκοί κοριοί μπορούν να αποθέσουν στην διάρκεια της ζωής τους πάνω από 500 αυγά και με συχνότητα μέχρι 5 αυγών ανά ημέρα. Τα αυγά είναι άσπρα κολλώδη καταρχάς και τόσο μικρά όσο το μέγεθος της σκόνης. Συνήθως βρίσκονται σε σκοτεινές, προστατευμένες θέσεις όπως οι ρωγμές σε τοίχους και πατώματα, ρωγμές στα έπιπλα, κάτω από μαξιλάρια καναπέδων, κάτω από την ξεκολλημένη ταπετσαρία κλπ., Τα αυγά αυτά θα εκκολαφθούν συνήθως σε μια έως τρεις εβδομάδες, ανάλογα με τη θερμοκρασία. Όσο πιο υψηλή είναι τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος επώασης

ΝΥΜΦΕΣ:

Οι νύμφες περνούν από 5 νυμφικά στάδια, και παίρνουν ένα γεύμα αίματος σε κάθε στάδιο. Αυτό το νυμφικό στάδιο μπορεί να διαρκέσει από αρκετές εβδομάδες υπό ευνοϊκές συνθήκες μέχρι ένα έτος, όταν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και δεν υπάρχουν θηλαστικά στον χώρο για να τσιμπήσουν και να τραφούν. Ένας ενήλικος κοριός μπορεί να μας τσιμπά μέχρι και 10 λεπτά ή περισσότερο και να καταναλώνει μέχρι 6 φορές το βάρος του σε αίμα. Αρκετά συχνά το θύμα του δεν συνειδητοποιεί άμεσα ότι το τσιμπά.

ΨΥΛΛΟΙ

Είδη: περίπου 2500: (Pulex irritans ψύλλος του ανθρώπου, Ctenocephalides canis – σκύλων, Ctenocephalides felis – γατών, Xenopsylla cheopis – τρωκτικών)

Είναι εκτοπαράσιτα αιμομυζητικά αρθρόποδα που παρασιτούν σε θηλαστικά και πτηνά. Μεταδίδουν Πανώλη – Ενδημικό τύφο και Μελιταίο πυρετό. Τα περιττώματά τους μεταφέρουν μολύσματα και παραμένουν μολυσματικά περισσότερο από έναν χρόνο.

Ελέγχουμε τα κατοικίδια ζώα και απεντομώνουμε τους χώρους που κινούνται και αναπαύονται. Ελέγχουμε την παρουσία και τα ίχνη ποντικών και αρουραίων (κριτήριο η ύπαρξη περιττωμάτων). Υπενθυμίζουμε την διατήρηση